Ngày 24/6/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 1128/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình tổng thể về phát triển kinh tế tập thể giai đoạn 2026 - 2030, được xây dựng theo hướng tích hợp các kế hoạch phát triển và phương án nhân rộng mô hình hợp tác xã (HTX) hoạt động hiệu quả, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất. Chương trình tổng thể được ban hành tiếp tục là cơ hội để các HTX trên địa bàn tỉnh Ninh Bình có những bước chuyển mình mạnh mẽ, khẳng định vai trò nòng cốt trong phát triển kinh tế tập thể. Những mô hình hoạt động hiệu quả trên các lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, thương mại - dịch vụ, du lịch và làng nghề truyền thống đang từng bước hiện thực hóa các mục tiêu của Chương trình, góp phần đưa Ninh Bình trở thành điểm sáng trong phong trào phát triển kinh tế tập thể của cả nước.

       Chương trình đặt ra những mục tiêu cụ thể đầy tham vọng: đến năm 2030, cả nước phấn đấu có khoảng 140.000 tổ hợp tác với 2 triệu thành viên, 45.000 hợp tác xã với 8 triệu thành viên và 340 liên hiệp hợp tác xã. Đặc biệt, ít nhất 60% hợp tác xã được xếp loại tốt và khá; ít nhất 25% cán bộ quản lý có trình độ cao đẳng, đại học; khoảng 80% giám đốc được đào tạo sơ cấp nghề. Chương trình cũng xác định 05 quan điểm lớn, 08 mục tiêu cụ thể và 10 định hướng phát triển trên các lĩnh vực, trong đó trọng tâm là thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng khoa học - công nghệ nhằm nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh. Đến năm 2030, phấn đấu có trên 5.000 hợp tác xã và 500 tổ hợp tác ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất, tiêu thụ nông sản; nâng tỷ lệ HTX nông nghiệp liên kết với doanh nghiệp theo chuỗi giá trị lên khoảng 50%. Song song đó, cả nước sẽ lựa chọn tối thiểu 200 HTX, liên hiệp HTX hoạt động hiệu quả để nhân rộng mô hình, mỗi địa phương chọn ít nhất 6 mô hình tiêu biểu và bố trí tối thiểu một dự án đầu tư công trung hạn hỗ trợ phát triển.

        Phù hợp với định hướng ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong nông nghiệp, nhiều HTX nông nghiệp tại Ninh Bình đã triển khai các mô hình sản xuất hiện đại, hiệu quả. HTX Dịch vụ nông nghiệp La Sơn (xã Bình Lục) đẩy mạnh cơ giới hóa và áp dụng tiến bộ kỹ thuật, với vụ Xuân gieo cấy 517,53 ha đạt 100% kế hoạch; máy gặt đập liên hợp hoạt động liên tục giúp đẩy nhanh tiến độ thu hoạch, giảm chi phí lao động và hạn chế thất thoát. Nhiều giống lúa chất lượng cao như GS9, NA2, D.Ưu 725, Nhị ưu 838, Bắc Thơm số 7, LT2, ST25, Nếp 87, Nếp 97 được duy trì và mở rộng; HTX còn liên kết với doanh nghiệp cung ứng giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và đẩy mạnh tiêu thụ, tạo đầu ra ổn định cho thành viên. Tương tự, HTX Sản xuất Kinh doanh Dịch vụ Nông nghiệp Yên Bình (xã Vũ Dương) với quy mô khoảng 1.200 mẫu và hơn 2.200 thành viên đã thí điểm giống lúa chất lượng cao VAT 16 trên 4 ha và nếp 97 trên 3 ha, cho năng suất đạt trên 300 kg/sào, cao hơn khoảng 1,5 lần so với giống truyền thống, mang lại kỳ vọng lớn cho bà con.

       Chương trình cũng nhấn mạnh việc tăng cường liên kết theo chuỗi giá trị giữa doanh nghiệp và hợp tác xã, và tại Ninh Bình, phong trào OCOP đã trở thành động lực quan trọng nâng cao giá trị sản phẩm địa phương. HTX Sinh Dược (phường Tây Hoa Lư) nổi bật với sản phẩm tranh lá bồ đề Vạn Hạnh đạt OCOP 5 sao, cùng các sản phẩm thảo dược như xà phòng, dầu tắm, muối ngâm chân, kết hợp sản xuất với du lịch trải nghiệm, góp phần nâng cao giá trị cây dược liệu bản địa. Trong lĩnh vực nông nghiệp sạch, HTX Toản Xuân (xã Vạn Thắng) đã liên kết với 23 HTX và nhiều hộ nông dân xây dựng chuỗi sản xuất lúa gạo an toàn, với các sản phẩm gạo sinh thái ruộng rươi và gạo sạch 999 đạt OCOP 5 sao. Doanh nghiệp đóng vai trò tổ chức vùng nguyên liệu, kết nối sản xuất, xây dựng quy trình canh tác và quản lý chất lượng, mô hình liên kết “4 nhà” (Nhà nông - Nhà doanh nghiệp - Nhà khoa học - Nhà nước) đã phát huy hiệu quả, ổn định đầu ra và tăng thu nhập cho người dân.

       Đúng với định hướng tăng cường hợp tác quốc tế, HTX Sản xuất Thương mại Thường Sung (xã Phú Long) đã có bước tiến đáng ghi nhận khi ngày 12/6/2026 ký kết hợp tác với Công ty TNHH Darak, Kang Sung (Hàn Quốc) và ra mắt sản phẩm nước uống thiên nhiên KICER, được sản xuất từ nguồn nước trong lành từ dãy núi đá vôi và rừng nguyên sinh Cúc Phương. HTX đầu tư hệ thống sản xuất hiện đại của châu Âu, áp dụng quy trình quản lý chất lượng nghiêm ngặt, đạt chứng chỉ ISO 22000:2018 và OCOP 3 sao, với năng lực sản xuất 30.000 lít/ngày và dự kiến tăng lên 50.000 lít/ngày sau hợp tác. Thỏa thuận bao gồm phân phối lên tới 1 triệu chai mỗi tháng, mở ra cơ hội để thương hiệu nước uống Cúc Phương tham gia chuỗi cung ứng rộng lớn hơn. Ông Đỗ Xuân Trường, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Ninh Bình, đánh giá đây là dấu mốc quan trọng, thể hiện tinh thần đổi mới, chủ động hội nhập và ứng dụng khoa học công nghệ để nâng cao giá trị sản phẩm địa phương.

        Chương trình cũng định hướng phát triển các mô hình HTX gắn với phục hồi và phát triển làng nghề truyền thống, điển hình là HTX Kỹ nghệ dệt lụa tơ tằm và thêu rua Hoa Lư (phường Nam Hoa Lư) do anh Lê Văn Vụ làm Giám đốc. HTX liên kết với nhiều hộ dân xây dựng chuỗi sản xuất tơ tằm thủ công khép kín từ trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ, se sợi đến dệt và nhuộm vải, hiện có khoảng 20 thành viên, tạo nền móng hồi sinh nghề truyền thống. Điểm đặc biệt là kết hợp sản xuất với du lịch trải nghiệm, du khách được tham gia các công đoạn như hái lá dâu, cho tằm ăn, xem quay tơ hay trải nghiệm dệt lụa thủ công; sản phẩm lụa được nhuộm hoàn toàn bằng nguyên liệu tự nhiên, nâng cao chất lượng và tạo nét đặc trưng cho thương hiệu “Lụa Hoa Lư”. Bên cạnh đó, phù hợp với định hướng phát triển HTX du lịch cộng đồng, nhiều HTX du lịch tại Ninh Bình khai thác hiệu quả lợi thế địa phương, như HTX du lịch sinh thái cộng đồng Giao Xuân với các tour trải nghiệm hệ sinh thái rừng ngập mặn và đời sống ngư dân ven biển, hay HTX sản xuất kinh doanh dịch vụ du lịch cộng đồng Hải Hậu gắn với nhà thờ cổ, làng nghề và không gian làng quê Bắc Bộ, các mô hình homestay và trải nghiệm nghề thủ công giúp thu hút du khách và tạo nguồn thu ổn định cho người dân.

        Với những kết quả đã đạt được, các HTX tại Ninh Bình đang từng bước khẳng định vị thế là mô hình kinh tế tập thể tiêu biểu trên nhiều lĩnh vực, từ nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, sản xuất OCOP, hợp tác quốc tế, du lịch cộng đồng đến bảo tồn làng nghề truyền thống, bám sát các định hướng phát triển của Chương trình tổng thể giai đoạn 2026 - 2030. Chương trình mới được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng và hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã, thúc đẩy liên kết theo chuỗi giá trị, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số, nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng trong bối cảnh hội nhập. Chương trình cũng thể hiện rõ sự quan tâm, chỉ đạo quyết liệt của Đảng và Nhà nước, coi kinh tế tập thể là một trong những trụ cột quan trọng, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nhanh và bền vững đất nước. Với tiềm năng phong phú về văn hóa, du lịch và nông nghiệp, tỉnh Ninh Bình được kỳ vọng sẽ tiếp tục phát triển nhiều mô hình hợp tác xã chất lượng cao, giữ vai trò quan trọng trong khai thác lợi thế địa phương, nâng tầm thương hiệu sản phẩm và xây dựng nền kinh tế nông thôn giàu bản sắc, phát triển bền vững, đúng với tinh thần của Chương trình tổng thể vừa được phê duyệt.

                                                                                                                                                                                                                         Dương Anh Tuấn - Phó Chủ tịch