Giữa những ngày đầu hè, chúng tôi có dịp đến thăm vùng nguyên liệu của HTX Nông sản hữu cơ Thanh Tùng NB tại xã Thanh Sơn. Nằm nép mình bên những triền đồi xanh mướt gần rừng Cúc Phương, cánh đồng sắn dây trải dài trong không khí trong lành, khác hẳn cảm giác nồng mùi thuốc bảo vệ thực vật thường thấy ở nhiều vùng sản xuất khác.

                 Khu canh tác của Hợp tác xã

           Đón chúng tôi giữa khu xưởng chế biến tinh bột sắn dây, ông Bùi Văn Tùng – Giám đốc HTX – vẫn tất bật kiểm tra từng mẻ sản phẩm vừa đưa ra khỏi hệ thống sấy thông minh. Trên gương mặt rám nắng của người nông dân nhiều năm gắn bó với cây sắn dây hiện rõ niềm tự hào khi nhắc đến hành trình làm nông nghiệp sạch mà ông đã kiên trì theo đuổi suốt nhiều năm qua.

           Ông Tùng sinh ra trong gia đình có truyền thống trồng và chế biến sắn dây lâu đời tại phường Hoa Lư. Hơn 30 năm trước, gia đình ông đã gắn bó với nghề làm tinh bột sắn dây trên diện tích hơn một mẫu đất. Thế nhưng, thay vì đi theo lối canh tác quen thuộc, ông luôn trăn trở khi chứng kiến tình trạng lạm dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật ngày càng phổ biến trong sản xuất nông nghiệp.

          Theo ông, việc phụ thuộc quá nhiều vào hóa chất không chỉ khiến đất đai bạc màu, môi trường bị ảnh hưởng mà còn làm giảm chất lượng nông sản và sức khỏe của người sản xuất lẫn người tiêu dùng. Từ suy nghĩ ấy, ông quyết định chọn một hướng đi khó khăn hơn: canh tác hữu cơ thuận tự nhiên, nói không với hóa chất.

           Năm 2000, ông mạnh dạn đưa cây sắn dây lên trồng thử nghiệm trên diện tích 7.000m² tại vùng đất ven rừng Cúc Phương thuộc xã Thanh Sơn. Đây được xem là bước ngoặt lớn trong hành trình làm nông nghiệp của ông. Tại vùng đất mới, ông nghiên cứu và áp dụng quy trình sản xuất hoàn toàn hữu cơ, không sử dụng phân bón hóa học, thuốc trừ sâu hay chất kích thích tăng trưởng.

          Thay vào đó, toàn bộ nguồn dinh dưỡng cho cây được tạo từ phân gà, phân vi sinh, lân nung chảy, trấu hun yếm khí và bã sắn dây sau chế biến. Dù việc chăm sóc cây trồng theo phương pháp sinh học đòi hỏi nhiều công sức hơn, song kết quả mang lại khiến ông càng thêm vững tin với lựa chọn của mình.

           Nếu như trước đây mỗi gốc sắn dây chỉ cho khoảng 100 kg củ thì nay năng suất có thể đạt từ 150-250 kg/gốc. Không chỉ năng suất tăng, chất lượng tinh bột cũng thơm ngon, giữ được màu sắc tự nhiên và hàm lượng dinh dưỡng cao hơn.

          Khi mô hình bắt đầu mang lại hiệu quả rõ rệt, năm 2022, ông Bùi Văn Tùng cùng các hộ cùng chí hướng thành lập HTX Nông sản hữu cơ Thanh Tùng NB. Hiện HTX có 9 thành viên cùng 15 hộ liên kết sản xuất trên tổng diện tích 13 ha, toàn bộ quy trình đều đáp ứng tiêu chuẩn nông nghiệp hữu cơ.

           Để nâng cao chất lượng sản phẩm, HTX đầu tư hệ thống chế biến khép kín cùng công nghệ sấy thông minh SASAKI của Nhật Bản nhằm giữ trọn màu sắc và dưỡng chất tự nhiên của nông sản. Các sản phẩm như tinh bột sắn dây, tinh bột nghệ, tinh bột nghệ mật ong… không chỉ đạt chuẩn OCOP 3 sao cấp tỉnh mà còn đạt chứng nhận quốc tế ISO 22000:2018 về an toàn thực phẩm.

           Hiện nay, trung bình mỗi năm HTX tiêu thụ khoảng 200 tấn nguyên liệu, đưa ra thị trường gần 30 tấn sản phẩm thành phẩm với doanh thu gần 3 tỷ đồng. Sản phẩm của HTX được khách hàng nhiều tỉnh, thành tin tưởng lựa chọn nhờ chất lượng ổn định và quy trình sản xuất an toàn.

          Điều đáng quý hơn cả là mô hình HTX nông sản hữu cơ Thanh Tùng đã từng bước thay đổi tư duy sản xuất của nhiều nông dân địa phương. Từ chỗ hoài nghi về hiệu quả của nông nghiệp hữu cơ, nhiều người nay đã chủ động học hỏi kỹ thuật, tham gia liên kết sản xuất sạch và giảm dần việc sử dụng hóa chất trong canh tác.

       Sản phẩm của Hợp tác xã tham gia tại 1 hội chợ trưng bày sản phẩm

              Không chỉ tạo việc làm ổn định cho gần 20 lao động địa phương, HTX còn mở ra hướng phát triển bền vững cho nhiều hộ dân vùng đồi núi thông qua hình thức liên kết sản xuất và bao tiêu sản phẩm.

             Dẫu vậy, theo ông Bùi Văn Tùng, khó khăn lớn nhất hiện nay không nằm ở sản xuất mà là việc xây dựng niềm tin cho người tiêu dùng trước thị trường còn nhiều sản phẩm kém chất lượng trà trộn. Ông mong muốn nông sản sạch sẽ được nhận diện rõ ràng hơn để những người làm nông nghiệp tử tế có thêm động lực theo đuổi con đường mình đã chọn.

            Câu chuyện của HTX Nông sản hữu cơ Thanh Tùng NB không chỉ là hành trình làm giàu từ nông nghiệp sạch mà còn là minh chứng cho một tư duy sản xuất mới: làm nông bằng trách nhiệm, bằng sự tử tế và bằng khát vọng bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Trong hành trình ấy, mỗi sản phẩm sạch được làm ra không chỉ mang giá trị kinh tế mà còn chứa đựng cái tâm của người nông dân với đất và với người tiêu dùng.

Nguyễn Phượng- Phòng Tuyên truyền