Trong bối cảnh nhiều làng nghề truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, Hợp tác xã (HTX) Lụa Cổ Chất đã và đang trở thành một điểm sáng trong việc bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa và phát triển kinh tế bền vững tại địa phương. Với định hướng đúng đắn và nỗ lực không ngừng, HTX đã từng bước khẳng định vị thế của mình trên thị trường, góp phần đưa sản phẩm tơ lụa truyền thống đến gần hơn với người tiêu dùng trong và ngoài nước.

             Được thành lập năm 2022 tại thôn Cổ Chất, xã Ninh Giang, HTX Lụa Cổ Chất khởi đầu với quy mô nhỏ, chỉ gồm một số nghệ nhân tâm huyết với nghề và khoảng vài chục lao động. Trước đây, làng nghề chủ yếu sản xuất sợi thô để cung cấp cho thương lái, giá trị kinh tế chưa cao và chưa có thương hiệu riêng. Nhận thức được điều này, HTX đã xây dựng chiến lược phát triển theo hướng hoàn thiện chuỗi sản xuất khép kín – từ ươm tơ, dệt vải đến sản xuất các sản phẩm tiêu dùng và thời trang.

             Ngay trong năm đầu hoạt động, HTX đã đưa ra thị trường những sản phẩm lụa tơ tằm thủ công mang đậm bản sắc truyền thống. Đặc biệt, sản phẩm đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 4 sao, tạo nền tảng quan trọng để mở rộng thị trường. Đây không chỉ là sự ghi nhận về chất lượng sản phẩm mà còn là động lực để HTX tiếp tục đầu tư, cải tiến và nâng cao giá trị thương hiệu.

             Bước sang năm 2023, HTX đẩy mạnh hoạt động truyền thông, tận dụng các nền tảng trực tuyến để quảng bá sản phẩm. Nhờ đó, sản phẩm lụa Cổ Chất đã nhanh chóng tiếp cận được thị trường tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM. Trong bối cảnh khó khăn chung, HTX vẫn đạt mức tăng trưởng doanh thu ấn tượng, khẳng định khả năng thích ứng linh hoạt và hướng đi phù hợp với nhu cầu thị trường.

              Một trong những điểm nổi bật trong quá trình phát triển là việc HTX không ngừng nghiên cứu, phục dựng và phát triển các kỹ thuật truyền thống. Năm 2024, HTX đã thành công trong việc phục dựng kỹ thuật rút sợi nái thủ công từ kén tằm – một phương pháp có giá trị cao nhưng từng bị mai một. Sản phẩm từ sợi nái không chỉ độc đáo mà còn góp phần nâng cao giá trị đơn hàng, giúp HTX duy trì tăng trưởng ổn định. Đặc biệt, sản phẩm này đã được vinh danh trong Top 100 sản phẩm tiêu biểu của hợp tác xã toàn quốc.

             Song song với phát triển sản xuất, HTX Lụa Cổ Chất luôn chú trọng xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Năm 2025, nhãn hiệu tập thể “Tơ lụa Cổ Chất” chính thức được cấp văn bằng bảo hộ, đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình khẳng định uy tín và nguồn gốc sản phẩm. Đây cũng là tiền đề để HTX hướng tới mục tiêu xuất khẩu trong tương lai, đồng thời nâng cao giá trị sản phẩm trên thị trường.

             Về quy mô hoạt động, HTX không ngừng phát triển cả về số lượng thành viên và lao động. Từ những ngày đầu thành lập, đến nay HTX đã thu hút được nhiều hộ gia đình tham gia, tạo việc làm cho gần 100 lao động trực tiếp và gián tiếp. Thu nhập của người lao động ngày càng được cải thiện, góp phần nâng cao đời sống và giữ chân lực lượng lao động tại địa phương.

             Không chỉ tập trung vào hiệu quả kinh tế, HTX còn đặc biệt quan tâm đến việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa làng nghề. Với lịch sử hơn 16 thế hệ, nghề ươm tơ – dệt lụa tại Cổ Chất không chỉ là sinh kế mà còn là di sản văn hóa quý báu. HTX luôn duy trì phương thức sản xuất thủ công truyền thống trong hầu hết các công đoạn, đồng thời kết hợp với các tiến bộ khoa học kỹ thuật để nâng cao chất lượng và năng suất.

             Bên cạnh đó, HTX cũng tích cực tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại, giao lưu học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình hợp tác xã trong và ngoài nước. Những kinh nghiệm thực tiễn được áp dụng đã giúp nâng cao hiệu quả quản lý, tổ chức sản xuất và phát triển thị trường.

               Một điểm đáng ghi nhận là HTX Lụa Cổ Chất đã góp phần quan trọng trong việc phát huy vai trò của phụ nữ trong kinh tế tập thể. Phần lớn lao động tại HTX là nữ, đặc biệt là các nghệ nhân lành nghề. HTX không chỉ tạo việc làm ổn định mà còn giúp phụ nữ nâng cao thu nhập, phát triển kỹ năng và khẳng định vị thế trong xã hội.

              Trong suốt quá trình hoạt động, HTX luôn tuân thủ nghiêm túc các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động xã hội, đóng góp cho cộng đồng. Tinh thần đoàn kết, tương trợ giữa các thành viên cũng là yếu tố quan trọng tạo nên sức mạnh nội tại của HTX.

                Với những kết quả đã đạt được, HTX Lụa Cổ Chất đang từng bước khẳng định vai trò là một mô hình kinh tế tập thể tiêu biểu gắn với bảo tồn làng nghề truyền thống. Trong thời gian tới, HTX tiếp tục đặt mục tiêu nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường, hướng tới xuất khẩu và phấn đấu đạt chuẩn OCOP 5 sao. Đây không chỉ là mục tiêu phát triển kinh tế mà còn là hành trình gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của làng nghề Việt Nam.

Nguyễn Phượng- Phòng Tuyên truyền